Water onder de cv-ketel: condensafvoer, sifon of een echt lek?

Short answer: condenswater onder de cv-ketel komt bijna altijd uit een verstopte of gescheurde condensafvoer, niet uit het cv-water. Een HR-ketel maakt in de winter een paar liter condenswater per dag en voert dat via een sifon af naar het riool. Zit die sifon dicht met roet en kalk of is het kunststof gescheurd, dan loopt het water eruit. Schoonmaken kun je meestal zelf; een nieuwe sifon kost € 10 tot € 39, afhankelijk van merk en type. Zakt de cv-druk óók, dan is het geen condens maar een lek.

Eerst bepalen: condens of cv-water?

Dat onderscheid bepaalt alles. Condenswater is licht zuur, kleurloos en komt uit de kunststof afvoer aan de onderkant van de ketel. Cv-water is vaak donkerder, soms zwart van het slib, en het verlies ervan zie je terug op de manometer: de druk zakt.

Blijft de waterdruk gewoon op 1,5 bar staan terwijl er water onder de ketel ligt, dan is het vrijwel zeker condens. Zakt de druk wel, lees dan onze gids over waterdruk die steeds terugvalt.

Waarom een HR-ketel water maakt

Een hoogrendementsketel haalt zoveel warmte uit de rookgassen dat de waterdamp erin condenseert. Dat is precies waar het rendement vandaan komt. Een gemiddelde woning produceert daarmee in de winter een paar liter condenswater per dag. Dat water is licht zuur, daarom zit er kunststof in de afvoer en geen metaal.

De sifon eronder houdt een waterslot vast, zodat er geen rookgas via de afvoerleiding de ruimte in kan komen. Dat waterslot moet dus altijd gevuld zijn. Staat een ketel lang stil, bijvoorbeeld een hele zomer, dan kan het waterslot verdampen; sommige toestellen, zoals bij Bosch, draaien daarom bij het opstarten een sifonvulprogramma.

Waar het misgaat

Verreweg het vaakst: de sifon zit dicht. In het condenswater komt roet en kalk mee, en dat slaat neer in de bocht. Het water kan er dan niet meer door en loopt over de rand. Merken melden dat ook: Intergas geeft code 5 voor een verstopte condensafvoer, Remeha meldt E 425 en Vaillant en AWB gebruiken F.77 voor een probleem met de condenspomp of rookgasklep.

Daarnaast scheurt kunststof na jaren, vooral op de plek waar de sifon in de ketel klikt. En bij ketels op zolder of in een kelder, waar de afvoer omhoog moet, zit er een condenspompje tussen dat het ook kan begeven.

De sifon schoonmaken of vervangen

Schoonmaken kan bij de meeste toestellen zonder de ketel open te maken: de sifon zit onderaan en is meestal met een draai los te nemen. Spoel hem door met lauw water, vul hem daarna weer met schoon water en klik hem terug. Een lege sifon terugplaatsen is geen goed idee, want dan heb je even geen waterslot.

Is het kunststof gescheurd of past de sifon niet meer strak, vervang hem dan. Voorbeelden uit onze catalogus:

Onderdeel	Fabrikantnummer	Price
Intergas sifon L=235 voor HRE	844787	€ 21,95
Nefit condensate drain pipe	7101531	€ 26,95
Vaillant sifon VHR3/C inclusief slang	180984	€ 35,95
Nefit sifon voor Economy HR	75969	€ 38,95

Alle varianten staan onder sifons en condensafvoer.

Let ook op de afvoerleiding zelf

De leiding van de sifon naar het riool moet afschot hebben en mag niet doorzakken. Een slang die ergens een lus maakt, houdt water vast en slibt dicht. Sluit de leiding bovendien nooit rechtstreeks luchtdicht op het riool aan; er hoort een open verbinding of een extra sifon tussen te zitten, anders zuigt het riool het waterslot leeg en ruik je dat direct.

Loost de afvoer op een gootsteen of wasbak, controleer dan ook die sifon: het zure condenswater versnelt de aanslag daar.

Zelf doen of monteur?

De sifon losnemen, schoonmaken en terugplaatsen is een klus die je zelf kunt doen; je komt niet aan het gasdeel. Zet de ketel uit, leg een emmer en een doek klaar en werk rustig. Weet je niet zeker hoe de sifon vastzit, of moet de ketelmantel eraf om erbij te komen, laat het dan doen.

Bij jaarlijks onderhoud hoort het reinigen van de sifon standaard bij het werk. Loopt de ketel over terwijl hij net onderhouden is, meld dat dan bij je installateur.

Frequently asked questions

Waar komt condenswater onder de cv-ketel vandaan?

Een HR-ketel koelt de rookgassen zo ver af dat de waterdamp erin condenseert. Dat condenswater loopt via de sifon naar het riool. Ligt het onder de ketel, dan is de sifon of de condensafvoer verstopt, gescheurd of los. Blijft de waterdruk op de manometer gelijk, dan is het vrijwel zeker condens en geen cv-water.

Hoe maak je de condensafvoer van de cv-ketel schoon?

Zet de ketel uit, houd een emmer onder de sifon en neem hem met een draai los. Spoel hem door met lauw water, eventueel met een zachte borstel, en controleer de afvoerleiding op een lus of doorzakking. Vul de sifon met schoon water voordat je hem terugplaatst; zonder waterslot kan rookgas de ruimte in komen.

Hoeveel condenswater is normaal?

Een paar liter per dag in de winter bij een gemiddelde woning. Je ziet dat niet, want het loopt direct weg. Alleen als de afvoer niet werkt, merk je hoeveel het eigenlijk is.

Mag ik condenswater op het gras of in de tuin lozen?

Nee, doe dat niet. Condenswater is licht zuur en hoort via het riool afgevoerd te worden, precies zoals de installatievoorschriften voorschrijven.

Kan ik de sifon ontstoppen met een ontstopper?

Gebruik geen agressieve ontstoppingsmiddelen: die tasten het kunststof en de afdichtingen aan. Spoelen met lauw water en eventueel een zachte borstel is voldoende.

Ik ruik rookgas bij de ketel. Wat nu?

Zet het toestel uit, zorg voor ventilatie en bel een gecertificeerd installateur. Een leeg of lek waterslot kan rookgas in de ruimte laten komen, en dat is een koolmonoxiderisico. Achtergrond staat bij Milieu Centraal.